Tijdsbesteding / Wanneer en hoe laatArbeid / Afwijkende arbeidstijden

Afwijkende arbeidstijden

Geen toename

Afwijkende arbeidstijden
14% van het betaalde werk vindt plaats buiten ‘kantoortijden’ (zie lijn 2 in onderstaande figuur). Dat is evenveel als in 1975. Anders dan bij het huishoudelijk werk is er dus niet sprak van een verplaatsing van betaald werk van de doordeweekse overdagse periode naar de avonden, nachten en weekeinden.

Avond-, nacht- en weekeindwerk, 1975-2005
Avond-, nacht- en weekeindwerk, 1975-2005

Uitkomsten congruent met ander onderzoek
Ook uit ander onderzoek, bijvoorbeeld uit de Enquete beroepsbevolking van het Centraal Bureau voor de Statistiek [mouseover: lijn3 ; de EBB is een grote steekproef onder enkele tienduizenden werkenden en niet-werkenden], uit de Enquêtes Werkgelegenheid en Lonen van het CBS, of uit het Arbeidaanbodpanel van de Organisatie van Strategisch Arbeidsmarkonderzoek OSA blijkt dat er geen sprake is van een toename van het werkenden buiten werkdagen en kantoortijden.

Wel niveau-verschillen
Wel verschillen de diverse onderzoeken wat betreft het relatieve belang van het werken tijdens avonden, nachten en weekeinden. In de EBB wordt in algemene zin gevraagd of mensen ook voor 6 uur 's ochtends of na 19 uur, op zaterdag of op zondag of in de ploegendiensten werken. Bij deze algemene vraagstelling geeft ongeveer 50% van de werkende bevolking aan wel eens in de avonden, nachten en weekeinden te werken. Hetzelfde percentage komt ook terug in het Tijdsbestedingsonderzoek als gemeten wordt hoeveel procent van de werkenden in de onderzochte dagboekweek tenminste één kwartier in de avonden, nachten en weekeinden werkten (zie lijn 1 in de figuur, cijfers tot en met 1995).
In het Tijdsbestedingsonderzoek wordt echt gemeten hoeveel van het betaalde werk nu daadwerkelijk plaatsvindt in de avonden, nachten en weekeinden. Dat percentage blijkt veel lager te zijn dan het percentage mensen dat wel eens aangeeft in avonden, nachten en weekeinden te werken. Ook voor die groep geldt immers dat zij veel van hun werk toch gewoon doordeweek overdag uitvoeren.

Meer informatie over de tijdstippen van werken
Breedveld, K. (1999). Regelmatig onregelmatig. De gevolgen van gespreid werken voor vrijetijd en recreatie (proefschrift Universiteit van Tilburg). Amsterdam: Thela Thesis.
Knulst, W. (2005). Alles had zijn tijd. De registratie en beleving van de tijdsorde onderzocht. Amsterdam: Dutch University Press.
C. Baaijens (2005). Arbeidstijden: tussen wens en werkelijkheid. Proefschrift Universiteit van Utrecht.