De optelsom van meer verplichtingen
Mannen zijn in de loop der jaren meer zorgtaken op zich gaan nemen. Vrouwen hebben op die zorgtaken bezuinigd, maar die bezuiniging is minder groot dan de uitbreiding van hun aantal uren betaald werk. Daardoor kregen zowel mannen als vrouwen het in de loop der jaren drukker.
Tijdsdruk (inclusief reistijd) naar sekse, bevolking 20-64 jaar, uren per week, 1975-2005
In de jaren tachtig hadden vrouwen meer verplichtingen. Sinds 1995 daarentegen zijn mannen drukker, als was het verschil in 2005 kleiner dan in 1995 en 2000.
Spitsuur
De (tijds)druk van taakcombinatie is het grootst wanneer een man en een vrouw de zorg voor jonge kinderen hebben en beide werken. De levensfase waarin mannen en vrouwen betaald werk met de zorg voor jonge kinderenperiode is door onze voorganger Knulst als het spitsuur van het leven aangemerkt (Knulst en Van Beek 1990).
Referentie
W. Knulst en P. van Beek (1990). Tijd komt met de jaren. Rijswijk: Sociaal en Cultureel Planbureau.
Meer over tijdsdruk
Tijdsdruk kan met meer precisie in kaart worden gebracht, door antwoord te geven op de vragen wie werk en zorg combineren en wie zich gejaagd voelen.
De combinatie van arbeid en zorg
Bij sommige mensen stapelen verplichtingen zich op, doordat ze betaald werk met zorgtaken combineren. Voor hoeveel mensen geldt dat? Hier is dat gemeten door na te gaan wie 12 uur of meer betaald werk per week met 12 uur of meer zorgtaken in diezelfde week combineert.
Vrouwen combineren vaker taken dan mannen
In 2005 behoort 38% van de bevolking van 20 tot 64 jaar tot de taakcombineerders. Meer vrouwen dan mannen combineren betaald werk en zorgtaken.
Taakcombinatie naar sekse, bevolking 20-64 jaar, procenten, 1975-2005
Aandeel taakcombineerders groeit van 14% naar bijna 40%
Taakcombinatie is niet helemaal nieuw, maar in de loop der jaren wel sterk in opkomst. Steeds meer mensen zijn minstens 12 uur betaald werk per week met minstens 12 uur zorgtaken in die week gaan combineren. In de dertig jaar tussen 1975 en 2005 steeg het aandeel taakcombineerders onder mensen van 20 tot 65 jaar van veertien naar bijna veertig procent.
Vooral meer vrouwen zijn taken gaan combineren
In 1975 bedroeg het aandeel taakcombineerders zowel voor mannen als vrouwen 14%. Nadat de groei van taakcombinatie vanuit deze gelijke startpositie onder mannen en vrouwen enige jaren gelijke tred hield, is er inmiddels een aanzienlijk verschil tussen mannen en vrouwen ontstaan. Vrouwen hebben anno 2005 vaker met het combineren van betaald werk en huiselijke zorgtaken te maken dan mannen.
Het gevoel van gejaagdheid
Het tijdsbeslag van verplichtingen en het aandeel taakcombineerders geven allebei een beeld van de feitelijke tijdsdruk waar mensen aan bloot staan. Dat zegt echter nog niets over de vraag of mensen hun belasting ook daadwerkelijk als druk ervaren.
Vanaf 2000 is in het dagboekje van het tijdsbestedingsonderzoek iedere dag van de week gevraagd of men zich die dag opgejaagd had gevoeld.
Ruim de helft van de 20-64-jarigen voelt zich op een of meer dagen per week gejaagd
Circa de helft van de Nederlanders van 20 tot 65 jaar oud rapporteert in de onderzoeksweek op één of meer dagen gevoelens van gejaagdheid.
Men voelt zich bijna anderhalve dag per week gejaagd.
Degenen die gejaagdheid rapporteren, hebben zich drie dagen van de week gejaagd gevoeld.
De gejaagdheid is in 2005 vrijwel gelijk aan die in 2000. Eerdere metingen bevat het tijdsbestedingsonderzoek niet, dus er is geen langjarige trend.
Gejaagdheid naar sekse, bevolking 20-64 jaar, aantallen en procenten, 2005
Vrouwen vaker gejaagd dan mannen
Vrouwen rapporteren vaker gevoelens van gejaagdheid dan mannen. Dit is in lijn met de bevinding dat vrouwen vaker taken combineren, hoewel hun gemiddelde tijdsdruk niet hoger is. Dit suggereert dat het gedoe rond het combineren van taken tot gevoelens van gejaagdheid aanleiding kan geven. Ook kan meespelen dat vrouwen mogelijk een groter deel van de verantwoordelijkheid voor de organisatie van het gezinsleven op hun schouders voelen rusten.
Meer informatie over taakcombinatie
taakcombinatie
tijdsdruk van verplichtingen
betaald werk
zorgtaken